Sty 21 2016
interclub kraków

„Mądry człowiek powiedział kiedyś: nudziarz to taki, co chce pisać o wszystkim naraz. Jeśli Szanownemu Czytelnikowi po przeczytaniu tej pracy przyjdzie do głowy podobnamyśl, niech wybaczy. Ale ze mną jest podobnie jak z tym bacą, co tak długo siedział zowcami na hali, że już wszystko kojarzyło mu się z ukochaną Marysieńką. Mnie też prawie wszystko kojarzy się z nartami.”1

Turystyka narciarska z roku na rok staje się coraz bardziej popularna. Jest doskonałą propozycją na spędzanie wolnego czasu zimą. Stwarza możliwość wspólnej zabawy z rodziną, znajomymi, może również być traktowana jako sport indywidualny. Umożliwia oderwanie się od codzienności, dostarcza wspaniałych emocji, przeżyć, wrażeń, a ponad wszystko jest najpiękniejszym sportem wolnej przestrzeni. Dorośli, którzy lubią uprawiać w wolnym czasie sport, z pewnością będą chcieli przekazać te umiejętności dzieciom. Narciarstwo jest taką formą aktywności ruchowej, którą można uprawiać od najmłodszych lat. Z drugiej strony jednak, jest na tyle inwazyjnaw rozwój motoryczny dziecka, że trzeba wiedzieć jak dobrze i mądrze nauczać tego sportu. Wychowawczy potencjał czasu wolnego zapisany jest w przywilejach dzieciństwa. Dziecko ma mieć zapewnione prawo do czasu wolnego, wypoczynku i zabawy. Te trzy rzeczy łączy w sobie narciarstwo. „(…)Prorozwojowe gospodarowanie czasem wolnym podczas wakacji i urlopów, oraz dni wolnych od nauki, organizacja satysfakcjonujących zajęć zarówno podczas wypoczynkujak i poprzez sprawdzanie granic własnej wytrzymałości w sportach ekstremalnych,podlega intencjonalnej organizacji. Aktywna rekreacja wiąże się z korzystaniem ze wsparcia specjalistów- instruktorów – edukatorów.”2 Czas wolny i jego zagospodarowanie to osobne zagadnienie, napisano wiele książek na ten temat i w każdej z nich przeczytamy, że czas wolny jest dobrem deficytowym tzn. w dzisiejszej dobie staje się dobrem luksusowym, pożądanym, z drugiej zaś strony ten cenny czas staje się przysłowiową „studnią bez dna”. Kiedyś każdy wiedział jak spożytkować wolne chwile, teraz społeczeństwo stało się na tyle wygodne, że poszukuje ludzi i organizacji, które zagospodarują mu ten czas. Instytucjamiorganizującymi czas dorosłym i dzieciom są min. kluby narciarskie. W pierwszym rozdziale przedstawione zostaną różnice w nauczaniu przez różne szkoły i kluby kontraście z odległymi i współczesnymi czasami.W książce Rekreacja i czas wolny pod redakcją Ryszarda Winiarskiego, w rozprawie filozoficznej Marii Zowisło przeczytać można: „Temu kto pozwala światu, lub najbliższemu otoczeniu ułożyć plan jego życia za niego, potrzebna jest tylko małpia zdolność naśladowania. Ten kto sam swój plan układa, rozwija wszystkie swoje zdolności(…).”Jakże ważne w narciarstwie jest pojęcie wolności. Wolność – czym jest? Jest stanem bycia, w którym człowiek zwraca się ku swobodzie. Dla jednego będzie to aktywność fizyczna, a dla drugiego intelektualna. Ruch dla dziecka jest potrzebąnadrzędną i wynika to z rozwoju motorycznego. Dlatego tak ważne jest w procesie nauczania mimo organizacji zajęć, dać dzieciom trochę swobody, możliwości byciasamodzielnym. Czym jest dobra edukacja? Jak być dobrym Instruktorem? Jak uczyć dzieci? Co dla dziecka jest atrakcją w narciarstwie? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w sposób obszerny i zrozumiały.Prakseologia(przyp3)  to przydatna nauka, aby zrozumieć co tak naprawdę jest ważne, aby proces nauczania przebiegał naturalnie i eliminował już na początku niepotrzebne treści.  Nie można nauczać dzieci nie mając podstawowych informacji na temat ich motorycznego rozwoju, przemian psychofizycznych. Pamiętać należy, że okres przedszkolny i młodszego dzieciństwa, to czas w którym, następuje intensywny rozwój psychoruchowy. Kiedy dziecko może zacząć jeździć na nartach? Potencjał narciarstwa w wychowaniu jest olbrzymi. Sport ten wymusza na dziecku przyjęcie pewnych zasad, zmagania się z przestrzenią i szanowania jej, współistnienia z przyrodą. Hartuje ducha i ciało, wymaga skupienia i równowagi. Często jest sportem grupowym uczącym współdziałania, współzawodnictwa, a czasami sportem samotności,uczącym zaradności i tworzącym osobowość. Kształtuje sprawność fizyczną jak żaden inny sport: rozwija siłę, szybkość, zwinność i wytrzymałość. Narciarstwo dostarcza wszelkich pozytywnych emocji, wrażeń i jest doskonałym sposobem na spędzanie czasu wolnego. „(…)Truizmem jest przypomnienie, że dziecko nie jest miniaturą dorosłego, a więc charakteryzuje się zupełnie odmiennymi właściwościami psychofizycznymi.”4 Wciąż po macoszemu traktuje się zagadnienia związane z nauczaniem dzieci jazdy na nartach. Nie doszukałam się w Polskich bibliotekach książek na ten temat. Istnieje kilka prac magisterskich zahaczających o ten problem, ale koncentrują się one przede wszystkim na sporcie wyczynowym. Zastanawia mnie fakt: dlaczego rekreacja, która jest opcją zdrowszą, bezpieczniejszą i dającą ogrom satysfakcji jest uważana za coś gorszego, mniej wartościowego niż sport wyczynowy, który (nawiasem mówiąc) w polskich klubach sportowych jest prowadzony na żenująco niskim poziomie, na dodatek bez rzetelnychprogramów dostosowanych do możliwości dzieci. „Rekreacja fizyczna”5 (Winiarski,2010)? Najprościej napisać o nauczania narciarstwa dzieci słowami nieznanego mi autora.

„Co zatem jest sprawdzianem nauczania? Otóż ten sprawdzian jest prosty: zatrzymanie

się w określonym miejscu, bezpieczny przejazd z punktu A do B po wyznaczonym terenie i

radość na dole z pokonania góry. A co jest miarą doskonałości? To samo tylko stromiej,

szybciej i z ogromem emocji. Tak rozumiem zabawę w narciarstwo zjazdowe6”

Anna Dobosz

1 Krasicki S., A to narty właśnie., wyd. Fall, Kraków 2006

2 Winiarski R., Rekreacja czasu wolnego., wyd. Oficyna wydawnicza Łódź, Warszawa 2011, str. 220

4 Górnicki P., Nauczanie narciarstwa zjazdowego podstawowego – praca dyplomowa., Jelenia Góra, 2000r.

3 Prakseologia jest nauką o sprawnym działaniu, nazywana często gramatyką czynu lub metodologią ogólną.

Poszukuje ona najszerszych uogólnień odnoszących się do wszelkich form świadomego i celowego działania

rozpatrywanego ze względu ma sprawność; konstruuje i uzasadnia dyrektywne i praktyczne nakazy, zakazy

oraz zalecenia i przestrogi dotyczące wzmagania sprawności i unikania niesprawności w działaniu.

Prakseologia zajmuje się typologią działań, połączoną z dociekaniem przyczyn ich powodzeń i

niepowodzeń. (Pszczołowski ,1982)

5 Rekreacja fizyczna – aktywność o charakterze sportowym, turystycznym lub hobbystycznym,

podejmowana dobrowolnie w celach hedonistycznych, wypoczynkowych, zdrowotnych, estetycznych,

towarzyskich i edukacyjnych. Ma ona szczególne znaczenie w życiu człowieka, ponieważ wyrównuje

powszechnie odczuwalny deficyt ruchu (hipokinezję).

6 Rozprawa o narciarstwie http://www.tgospo.republika.pl/felietony/Rzecz%20o%20narciarstwie.pdf –

znalezione w sieci